Metacognitive Regulation in Management of Learning Experiences

Öğrenme Deneyimlerinin Yönetiminde Üstbilişsel Düzenleme

Bu yıl 5-7 Kasım 2015 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenecek olan “4th World Conference on Educational and Instructional Studies-WCEIS 2015” konferansı’na  gönderdiğim "Öğrenme Deneyimlerinin yönetiminde Üstbilişsel Düzenleme" isimli çalışma sözlü bildiri olarak sunulmak üzere kabul edildi:

Öğrenme Deneyimlerinin Yönetiminde Üstbilişsel Düzenleme

Doç.Dr. Mehmet Emin Mutlu

Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Eskişehir, 

memutlu@anadolu.edu.tr

Özet
Öğrenme deneyimleri yönetimi yaklaşımı bireylerin sahip oldukları öğrenme deneyimlerinin yaşam deneyimlerinin içerisine serpildiklerini ve yaşam günlüğü araçlarıyla günlük deneyimlerin yakalanmasıyla öğrenme deneyimlerinin de yakalanabileceğini varsayar.  Birey daha sonra günlük verilerinden yararlanarak yaşam deneyimlerini yorumlayabilir, deneyimlere eşlik eden bağlamları belirleyebilir ve öğrenme deneyimlerini anlamlandırabilir. Bu sürecin sonunda da öğrenme deneyimlerini planlayabilir, izleyip-denetleyebilir ve değerlendirebilir. Bireylerin kendi öğrenme süreçlerini planlama, izleme ve değerlendirmeleri üstbilişsel düzenleme kavramı altında çeşitli yazarlarca ayrıntılı olarak incelenmiştir.  Bu çalışmada üstbilişsel düzenleme süreçlerinin öğrenme deneyimlerinin yönetimi yaklaşımında uygulanabilirliği ele alınarak, kavramların benzerlikleri ve farklılıkları tartışılmıştır. Çalışmanın sonunda üstbilişsel düzenleme ile yaşam deneyimlerine ait etkinlik, epizod ve öykü kavramlarından yararlanarak öğrenme deneyimlerinin son aşaması olan "planlama, izleme-denetleme, değerlendirme" aşaması için uygulanabilir hiyerarşik bir süreç tasarımı önerisinde bulunulmuştur.

Anahtar sözcükler: öğrenme deneyimleri yönetimi, yaşam günlüğü, üstbilişsel düzenleme

Screen Note Capture for LifeLogging

Yaşam Günlüğü İçin Ekran Notu Yakalama

Günümüzde Web 2.0 tabanlı sitelerin bir bölümü kullanıcılarına ekrandaki öğelerin üstünü ya da altını çizerek vurgulama yapma ve ekrandaki öğelere ait not alma olanağı sunarak, daha sonra bu ekranlara geri geldiklerinde önceki deneyimlerinde önemli buldukları içeriği ve o andaki düşüncelerini anımsamalarına olanak sağlarlar. Özellikle e-öğrenme sitelerinde bu hizmete sıkça rastlanmaktadır.

Sitelerin sunduğu bu hizmet faydalı olmakla birlikte, bu yaklaşım kullanıcı etkinliklerinin sonuçlarının kullanıcıya ait olmayan sitelerde dağıtık biçimde tutulmasına yol açmaktadır. Bu durum yaşam günlüğü yaklaşımıyla çelişmektedir. Yaşam günlüğü yaklaşımı bireyin deneyimlerine ait anımsatıcı izlerin yine bireyin denetimindeki ortamlarda saklanmasını, böylece dış ortamların kapanması ya da erişim dışı kalması sonucunda bireyin deneyimlerine ait bir iz kaybı yaşamamasını öngörür.

Bilgi çalışanları zamanlarının önemli bir bölümünü bilgisayar başında geçirirler ve bilgisayar ekranı ile etkileşim kurarlar. Çalışırken, medyada zaman geçirirken, işlem yaparken, araştırırken, öğrenirken, yayınlarken ya da iletişim kurarken gün boyunca bilgisayar ekranlarından binlerce görüntü gelir ve geçer. Bireyler eğer bir siteye girdiklerinde ya da bir belge üzerinde çalışırken ekrandaki görüntünün daha sonra anımsamak istedikleri bir bölümünün, üstünü/altını/çevresini çizmeleri ya da bu bölümle ilgili bir not almaları gerektiğinde, bu amaçla site ya da yazılıma ait bir araç kullanmak yerine, site ve yazılımlardan bağımsız bir not alma aracı kullanmaları ve bu notları/vurgulamaları yaşam günlüğü sistemi içerisinde saklamalarının getireceği çeşitli avantajlar bulunmaktadır. 

Bu avantajları araştırmak amacıyla yaşam günlüğü için ekran görüntüsü yakalama uygulamasıyla (LifeLoggingSC) birlikte çalışacak bir ekran notu yakalama aracı geliştirildi. Geliştirilen araç şimdilik sadece seçili bir renk ve kalınlığa sahip bir fırçayla Windows ekranındaki öğelerin üzerinde vurgulama amacıyla çizim yapılmasına olanak sağlamaktadır. Üzerindeki öğelere vurgu yapılan ekran LifeLoggingSC ile yakalanmaya devam edilmekte ve yaşam günlüğüne kaydedilmektedir. 

Yaşam günlüğü için ekran notu yakalama aracı (LifeLoggingSNC) olarak isimlendirilen uygulama çalıştırıldıktan sonra ekranın üst bölümüne küçük bir şerit halinde yerleşmektedir. 

Resim 1. LifeLoggingSNC uygulamasına ait şerit

Şeride tıklanarak uygulama açılır ya da kapatılır. Şerit açıldığında kullanıcıya fırça kalınlığı ve rengi seçenekleri sunulmaktadır. Kullanıcı Start düğmesi tıkladıktan sonra Stop düğmesine tıklayana kadar fırça yardımıyla ekrandaki herhangi bir öğeyi vurgulayabilir. 

Resim 2. Şeridin açılmış hali

Kullanıcı Stop düğmesine tıkladıktan sonra da vurgular içerikten bağımsız biçimde ekranda kalmaya devam ederler. Kullanıcı uygulamadan çıkarak ya da farenin sağ tuşuna tıklayarak vurgulamaları silebilir. bu esnada vurgulanmış ekran LifeLoggingSC ile varsayılan olarak 30 saniyede bir yakalanmış olur. 

Resim 3. Masaüstündeki uygulamalarda yapılan vurgulamalar

Geliştirilen uygulamaya yeni özellikler eklenmesi, yaşam günlüğü sistemiyle bütünleştirilmesi, notlara tekrar erişim için bir yöntem geliştirilmesi ve vurgulama anında kullanılan fırçanın daha belirgin olması için çeşitli denemeler yapılmaya devam edilecektir. Diğer taraftan, benzeri bir işlevin yaşam günlüğü için ekran videosu yakalama yazılımı olan LifeLoggingSVC uygulamasına eklenmesi incelenecektir.

"Managing Distance Learning Experiences with a Digital Lifelogging System - An Application During One Semester" Paper Published in Online Journal AUAd

"Uzaktan Öğrenme Deneyimlerinin Dijital Yaşam Günlüğü İle Yönetilmesi – Bir Akademik Yarıyıl Üzerinde Uygulama" Makalesi AUAd Çevrimiçi Dergisinde Yayınlandı

Ayşe Peri Mutlu ile birlikte hazırladığımız, 4-6 Eylül 2014  tarihinde Kocaeli Üniversitesinde düzenlenen 23. Eğitim Bilimleri Kurultayında sunmuş olduğumuz "Uzaktan Öğrenme Deneyimlerinin Dijital Yaşam Günlüğü İle Yönetilmesi – Bir Akademik Yarıyıl Üzerinde Uygulama" isimli bildiri AUAd (Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi) çevrimiçi dergisinde yayınlandı.

http://auad.anadolu.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/96-published.pdf

Capturing Online Lectures Using Life Logging System

Yaşam Günlüğü Sistemi Kullanarak Çevrimiçi Ders Yakalama

Bu yıl 10-12 Haziran 2015 tarihleri arasında Barselona/İspanya'da düzenlenen "INTE 2015 - International Conference on New Horizons in Education" konferansına Ayşe PERİ MUTLU ile birlikte hazırlayarak gönderdiğimiz ve Ayşe PERİ MUTLU tarafından sunulan "Yaşam Günlüğü Sistemi Kullanarak Çevrimiçi Ders Yakalama" isimli çalışmanın tam metnini bugün teslim ettik:

Yaşam Günlüğü Sistemi Kullanarak Çevrimiçi Ders Yakalama 

Ayşe PERİ MUTLU

Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi

aperi@anadolu.edu.tr

Mehmet Emin MUTLU

Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi

memutlu@anadolu.edu.tr

ÖZET

Bireylerin öğrenme yönetim sistemleri ve sanal öğrenme ortamlarında katıldıkları dersleri daha sonra tekrar incelemek amacıyla kişisel öğrenme ortamlarına aktarabilmeleri için ekran videosu kaydetme vb. ders yakalama araçlarına gereksinimleri vardır. Yaşam boyu öğrenme bağlamında ele alındığında, yıllar boyunca yakalanan derslerin video dosyalarının tekrar erişilebilir biçimde düzenlenmesi zahmetlidir.  Bu amaçla bir yaşam günlüğü sistemi kullanmak ders yakalama ve dosyaları düzenleme sürecini kolaylaştıracaktır. Bir yaşam günlüğü sisteminin bileşeni olan ekran videosu yakalama aracı ile yakalanan dersler bireyin zaman çizgisinde dersin işlendiği zaman dilimine yerleştirilirler ve böylece birey dersin dosyalarına dersin işlendiği tarih ve saat bilgisiyle tekrar erişebilir. Bu çalışmada ekran ve kamera görüntüsü, ses, konum, video ve ekran videosu yakalama araçlarını barındıran  çok algılayıcılı bir yaşam günlüğü sisteminin çevrimiçi dersleri yakalamak amacıyla kullanımı araştırılmıştır. Bu amaçla bir uzaktan öğretim yüksek lisans programında kayıtlı olan birinci araştırmacı bir öğretim dönemi boyunca katıldığı sanal sınıf ortamındaki dersleri bir yaşam günlüğü ile kaydetmiştir. Yakalanan ekran videoları ve diğer günlük verileri bulut üzerinden aktarılarak  zaman çizgisine yerleştirilmiş ve bir yaşam günlüğü görüntüleyicisi ile tarama, erişme ve görüntüleme sağlanmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde yaşam günlüğü sisteminin işleyişi değerlendirilerek uzaktan öğrenme öğrencilerine sağladığı olanaklar tartışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Ders yakalama, ders kaydetme, yaşam günlüğü

Designing a Learning Experience Portfolio System

Öğrenme Deneyimi Portfolyo Sistemi Tasarımı


Bu yıl 10-12 Haziran 2015 tarihleri arasında Barselona/İspanya'da düzenlenecek olan "INTE 2015 - International Conference on New Horizons in Education" konferansına gönderdiğim "Öğrenme Deneyimi Portfolyo sistemi Tasarımı" isimli çalışma sözlü bildiri olarak sunulmak üzere kabul edildi:

Öğrenme Deneyimi Portfolyo Sistemi Tasarımı

Mehmet Emin Mutlu

Özet

"Öğrenme deneyimlerinin yönetimi" yaklaşımı yaşam deneyimlerinin bir yaşam günlüğü sistemiyle yakalanması, deneyimlerin taranarak yorumlanması, deneyimlere eşlik eden bağlamların belirlenmesi, yaşam deneyimlerinin barındırdığı öğrenme deneyimlerinin anlamlandırılması ve deneyimlerin planlanması-izlenmesi-değerlendirilmesi aşamalarını barındırmaktadır. Öğrenme deneyimlerinin bireyin kendisi tarafından anlamlandırılmasına yardım eden araçlardan biri "yansıtma"dır. Deneyimin öğrenmeye dönüşümünü ifade eden "yansıtma" etkinliği bireylerin deneyimlerini tekrar yakalamaları, üzerinde düşünmeleri ve değerlendirmeleri süreçlerini içerir. Bu aşamaların üçüncüsü olan "deneyimi değerlendirmek", bireyin deneyimi kendi niyetleri ve varolan bilgisi ışığında tekrar incelemesi, bunun sonucunda elde edilen yeni bilgiyi kendi kavramsal çerçevesiyle bütünleştirmesi biçiminde gerçekleşir. Bu çalışmada "öğrenme deneyimleri yönetimi" yaklaşımı ile Boud ve arkadaşlarının "yansıtıcı öğrenme" süreci karşılaştırılarak yaşam günlüğü sistemiyle yansıtma sürecinin nasıl desteklenebileceği incelenmiştir. Ayrıca, bir yaşam günlüğü sistemiyle yakalanan deneyimlerin birbiriyle ilişkilendirilmelerine ve epizodlar ile öyküler halinde paketlenmelerine olanak sağlayan bir "deneyim portfolyosu sistemi" tasarlanmış ve yansıtıcı öğrenmeye sağlayacağı olanaklar tartışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Öğrenme deneyimleri, öğrenmeyi anlamlandırma, yansıtıcı öğrenme, yaşam günlüğü, deneyim portfolyosu

Outcomes of "Development and Implementation of A Digital Lifelogging System for Management of Lifelong Learning Experiences" Project is Published

"Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi Amacıyla Bir Dijital Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi ve Uygulanması" Projesinin Sonuçları Yayınlandı

15 Şubat 2013-15 Ağustos 2014 tarihleri arasında gerçekleştirilen "Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi Amacıyla Bir Dijital Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi ve Uygulanması" isimli "1301E014" numaralı Bilimsel Araştırma Projesine ait tasarım ve uygulama bildirileri çevrimiçi Procedia - Social and Behavioral Sciences dergisinde yayınlandı. Yayınlara aşağıdaki bağlantılardan erişilebilir:

• Mehmet Emin Mutlu, Design and Development of a Digital Life Logging System for Management of Lifelong Learning Experiences, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Volume 174, 12 February 2015, Pages 834-848, ISSN 1877-0428, http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.678. (http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877042815007296) 

• Mehmet Emin Mutlu, İlker Kayabaş, Buket Kip Kayabaş, Ayşe Peri Mutlu, Implementation of the Lifelong Learning Experiences Management Approach – Observations on the First Experiences, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Volume 174, 12 February 2015, Pages 849-861, ISSN 1877-0428, http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.680. (http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877042815007314)

• İlker Kayabaş, Mehmet Emin Mutlu, Obtainment and Management of Informal Learning Experiences Among Saved Life Experiences via a Life Logging System: An Observation of a Software Developer, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Volume 174, 12 February 2015, Pages 1111-1116, ISSN 1877-0428, http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.802. (http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S187704281500854X)

• Buket Kip Kayabas, Mehmet Emin Mutlu, Record, Evaluation and Planning of Knowledge Work Experiences on Personal Research Environments via Life Logging System, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Volume 174, 12 February 2015, Pages 1129-1137, ISSN 1877-0428, http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.805. (http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877042815008575) 

New Trends in e-Learning Standarts

e-Öğrenme Standartlarında Yeni Eğilimler

Anadolu Üniversitesinde 4-6 Şubat 2015 tarihleri arasında düzenlenen Akademik Bilişim’15 konferansında “Açık ve Uzaktan Öğrenmede Yeni Teknolojilerin Kullanımı” isimli panelde sunmuş olduğum "e-Öğrenme standartlarında Yeni Eğilimler" isimli sununun tam metnini basılmak üzere tamamladım.

E-Öğrenme Standartlarında Yeni Yönelimler

Mehmet Emin Mutlu

Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Eskişehir

Özet
2000’li yılların başında tasarlanan ve bütün dünyada yaygın kabul gören SCORM modeli e-Öğrenme ders içeriklerinin paketlenmesi, öğrenme yönetim sistemlerine yüklenmesi ve öğrenenin derse ait bileşenlerdeki temel davranışlarının kaydedilmesinde bir standart haline gelmiştir. 2010’lu yıllara gelindiğinde öğrenme teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ve öğrenenlerin öğrenme yönetim sistemleri dışındaki deneyimlerinin de önem kazanması SCORM modelinin yetersiz kalmasına neden olmuş ve yeni gereksinimleri karşılayacak mimarilerin geliştirilmesine başlanmıştır. Bu çalışmada, ADL kurumunun başlattığı ve SCORM sonrası gereksinimlere yanıt vermesi öngörülen “Yetiştirme ve Öğrenme Mimarisi”, “Sanal Dünya Çerçevesi” ve “Öğrenme için Kişisel Yardımcı” projeleri incelenecek ve e-Öğrenmenin 2020’li yıllardaki yapısı tartışılacaktır. Çalışmada ayrıca, “Yetiştirme ve Öğrenme Mimarisi” nin bir parçası olan ve deneyim izleme amacıyla geliştirilen “Experience API” ve “Öğrenme Kayıtları Deposu” yapılarının ayrıntıları incelenerek, bu alanda uygulama geliştirecek olanlara yol gösterilmiştir.

Anahtar Sözcükler
e-Öğrenme standartları, SCORM, yetiştirme ve öğrenme mimarisi, deneyim izleme, Experience API, LRS, öğrenen profilleri, yetkinlik ağları, içerik aracılığı, sanal dünya çerçevesi, öğrenme için kişisel yardımcı