Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi Amacıyla Bir Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi ve Uygulanması
Anadolu Üniversitesi Proje Birimine 15 Aralık 2012'de "Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi Amacıyla Bir Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi ve Uygulanması" isimli bir Bilimsel Araştırma Projesi önerisinde bulundum. Proje kabul edildiğinde kuramsal konuları burada, teknik konuları ise http://personalinformationsystems.blogspot.com/ sitesinde yayınlayacağım. Projenin özetini burada yayınlıyorum:
Özet
Yaşam günlüğü (lifelogging) bireylerin yaşamlarına ait her anın dijital olarak kaydedilmesi işlemine verilen isimdir. Yaşam günlüğü uygulamalarının başlangıcı 80’li ve 90’lı yıllarda Steve Mann tarafından gerçekleştirilen giyilebilir bilgisayar deneylerine dayanmaktadır. O dönemlerde büyük ve ağır kasklar şeklinde tasarlanan ve kullanan kişinin gördüğü ve duyduğu her mesajı kaydeden cihazlar günümüzde küçülerek sıradan bir gözlük büyüklüğüne inmiştir. Benzer amaçlarla 2000’li yıllarda Microsoft tarafından geliştirilen ve boyuna takılarak kullanılan Microsoft SenseCam kayıt cihazı ile gün boyunca 30 saniyede bir sürekli olarak fotoğraf çekilerek, günlük hayatın kaydedilmesi mümkün olmaktadır. Bu aygıt ile çok sayıda yaşam günlüğü araştırması gerçekleştirilmiştir. Bu alandaki çalışmalar CARPE (Continuously/Capture, Archival and Retrieval of Personal Experiences) adıyla kavramsallaştırılmış ve aynı isimli konferanslar düzenlenmeye başlanmıştır (Mutlu, 2012a).
Yaşam boyu öğrenme etkinlikleri formel öğrenme, non-formel öğrenme ve informel öğrenme olarak gruplandırılabilmektedir. İnformel öğrenme yaşam boyunca devam eden ve çoğu durumda planlanmamış, kendiliğinden gelişen ve yaşanmakta olduğu anda farkına varılamayabilen öğrenme deneyimlerini içermektedir. Formel ve non-formel öğrenme genellikle eğitim kurumları tarafından oluşturulan ve yönetilen öğrenme ortamlarında gerçekleşirken, informel öğrenme ağırlıklı olarak bireyin kendisi tarafından bilinçli ya da farkına varmadan oluşturulan ve yönetilen kişisel öğrenme ortamlarında gerçekleşmektedir. Mutlu (2012b) tarafından bireylerin öğrenme deneyimlerini yönetmelerine yönelik olarak geliştirilen “Life-Wide Learning Experiences Management Framework” isimli bir çerçeveye göre bireylerin günlük yaşamına ait kişisel deneyimlerinin manuel ya da otomatik olarak kaydedilmesi ve sonradan birey tarafından bu kayıtların incelenmesiyle informel öğrenme deneyimlerinin farkına varılması ve anlamlandırılması, bireyin yaşam boyu öğrenme sürecini yönetebilmesi için bir fırsat sunmaktadır.
Kişisel öğrenme ortamları, Web 2.0 ve sosyal ağ teknolojilerine dayalı olarak bireylerin yaşam boyu öğrenme süreçlerinde kullanmak amacıyla kendileri tarafından oluşturulan ve yönetilen öğrenme ortamlarıdır ve informel öğrenme deneyimleri büyük ölçüde kişisel öğrenme ortamlarında yaşanmaktadır. Kişisel öğrenme ortamlarının sürdürülebilirliğinin öğrenme deneyimlerinin yönetilebilirliği ile yakın ilişkisi bulunmaktadır (Mutlu, 2012c).
Bu projede bireylerin yaşam boyu öğrenme deneyimlerini kaydetmesi ve değerlendirmesi amacıyla bir yaşam günlüğü aracı geliştirilecek ve uygulanacaktır. Proje kapsamında geliştirilecek olan yaşam günlüğü aracı, masaüstü bilgisayar, tablet ve akıllı telefon üzerinde çalışabilen, bilgisayarın görüntü ve ekran kaydedicisi ile bireyin yaşam deneyimlerini bilgisayardaki diğer sensörlerden gelen bilgiler ile bağlam etiketleri oluşturarak kaydeden, AllMyLists LE isimli yaşam günlüğü ve öğrenme deneyimleri yönetimi yazılımından oluşmaktadır.
Projede üç farklı uygulayıcı geliştirilen yaşam günlüğü aracını bir ay süreyle bireysel olarak kullanacaktır. Uygulayıcılar kullanım süresince bilgisayar, tablet ve akıllı telefonlarıyla bu cihazlar üzerinde ya da çevresinde gerçekleşen kişisel deneyimlerini giyilebilir bir yaşam günlüğü kamerası ile fotoğraf biçiminde ve/veya çalışmakta oldukları bilgisayara ait ekran görüntüsü biçiminde kaydedecekler, belirli aralıklarla bu deneyimleri tarayarak yaşam boyu öğrenme deneyimlerini fark etmeye çalışacaklar ve hatırlatıcı etiketlerle anlamlandıracaklardır. Uygulama sonunda bu sürecin bireylerin öğrenme deneyimlerine yönelik farkındalığını artırması ve gelecekteki öğrenme deneyimlerini planlama, uygulama ve denetleme becerilerini geliştirmesi beklenmektedir. Bu beklentinin ölçülmesi amacıyla bir değerlendirme anketi hazırlanacaktır. Uygulama sonunda uygulama süreci değerlendirilecek ve kullanılan yaklaşımın bireylerin yaşam boyu öğrenme süreçlerini yönetebilmeleri açısından etkisi belirlenecektir.
Yararlanılan Kaynaklar
Mutlu, M. E., (2012a), “Yaşam Günlüğü (CARPE) Uygulamaları ve Yaşam Deneyimleri Yönetimi İçin Bir Bilgi Mimarisi ”, XVII. Türkiye’de İnternet Konferansı, 7-9 Kasım 2012, Eskişehir.
Mutlu, M.E., (2012b), "A Mobile Information Management Framework Proposal for The Development of Personal Learning Environments", Future Learning - IV. International Future Learning Conference on Innovations in Learning for The Future 2012: e-Learning Konferansı dahilinde "Proceedings of Future Learning - IV. International Future Learning Conference" bildiri kitapçığındaki bildiri, 3-32 pp. 14-16 Kasım 2012, İstanbul.
Mutlu, M.E. (2012c), "Technological Developments Observed in the PLE Diagrams and Sustainability”, 2012 AECT International Convention, Louisville/Kentucky, ABD, 30 Ekim - 3 Kasım 2012.
Anahtar Kelimeler: Yaşam Boyu Öğrenme; Yaşam Genişliğinde Öğrenme; İnformel Öğrenme; Kişisel Öğrenme Ortamları; Yaşam Günlüğü; Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi; Kişisel Bilgi Yönetimi; Kişisel Deneyimlerin/Öğrenme Deneyimlerinin Kaydedilmesi, Arşivlenmesi ve Erişilmesi
