Design of a Personal Knowledge Base System based on Lifelogging

Yaşam Günlüğüne Dayalı Bir Kişisel Bilgi Tabanı Sistemi Tasarımı 

Örtük bilginin açık bilgiye transferi bilgi yönetiminin odaklandığı konulardan birisidir. Kişisel yaşam günlüğü sistemleri ile yaşam deneyimlerinin kayda alınması ve bu kayıtların yorumlanmasıyla bireyler hem yaşam deneyimlerini yönetebilmekte, hem de sahip oldukları örtük bilgiyi keşfederek kayda alabilmeleri için bir yönteme sahip olmaktadırlar. Bu ilişkiyi incelemek amacıyla kişisel bilgi sistemlerinin temel kavramlarından birisi olan  "Kişisel Bilgi Yönetimi" literatürünü taramaya başladım (1), (2). Bulgularımı önceki çalışmalarımla birlikte değerlendirerek (3), (4) kişisel bilgi tabanlarının yaşam günlüğü sistemleriyle desteklenmesi durumunda elde edilecek olanakları belirlemeye çalıştım. Elde ettiğim uygulama sonuçlarını "Yaşam Günlüğüne Dayalı Bir Kişisel Bilgi Tabanı Sistemi" isimli bir bildiri olarak 9-11 Aralık 2013 tarihlerinde İstanbul Üniversitesinde düzenlenecek olan "İnet-Tr'13 - XVIII. Türkiye'de İnternet Konferansı" na gönderdim. Bildirinin özetini aşağıda veriyorum.

Yaşam Günlüğüne Dayalı Bir Kişisel Bilgi Tabanı Sistemi Tasarımı

Mehmet Emin Mutlu¹

¹ Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Eskişehir

memutlu@anadolu.edu.tr

Özet: Kişisel bilgi tabanları bireyin kişisel bilgisini ifade edebilmesine, yakalayabilmesine ve daha sonra erişebilmesine olanak sağlayan elektronik araçlardır. Kişisel bilgi tabanları Nonaka ve Tageuchi’nin SECI modelindeki örtük bilgi ile açık bilgi arasındaki dönüşümleri belirleyen “dışsallaştırma”, “içselleştirme”, birleştirme” ve “ sosyalleştirme” adımlarına ait kayıtları da tutabilmelidirler. Bu amaçla bu çalışmada bireyin bütün bilgi çalışması deneyimlerinin ekran görüntüsü ve kamera görüntüsü ile kaydedilmesini sağlayan bir yaşam günlüğü sistemiyle bütünleşik bir kişisel bilgi tabanı tasarımı gerçekleştirilmiştir. Tasarlanan sisteme ait bir yazılım geliştirilmiş ve beş ay süreyle uygulanarak elde edilen deneyimler yorumlanmıştır. Çalışmada ayrıca tasarlanan sistemin gelecekteki geliştirilmesine yönelik tartışmalara yer verilmiştir.

Anahtar sözcükler: Kişisel Bilgi Tabanı, Yaşam Günlüğü, Kişisel Bilgi Yönetimi,  Yaşam Deneyimlerinin Yönetimi, Örtük Bilgi

Notlar

(1) http://personalinformationsystems.blogspot.com/2013/09/personal-knowledge-base.html

(2) http://personalinformationsystems.blogspot.com/2013/10/personal-knowledge-management-literature.html

(3) http://personalinformationsystems.blogspot.com/2013/11/development-of-multi-device-based_10.html

(4) http://kisiselogrenmeortamlari.blogspot.com/2013/10/a-proposal-of-system-for-management-of.html

Development of a Multi-Device Based Lifelogging System for Capturing of Learning Experiences - Published in Online Journal JRET

Öğrenme Deneyimlerinin Kaydedilmesi İçin Çoklu Cihaz Tabanlı Bir Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi - JRET Çevrimiçi Dergisinde Yayınlandı.

7-9 Kasım 2013 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek olan "2nd World Conference on Educational and Instructional Studies - WCEIS 2013" konferansına göndermiş olduğum ve kabul edilmiş olan "Öğrenme Deneyimlerinin Kaydedilmesi İçin Çoklu Cihaz Tabanlı Bir Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi" isimli bildiri Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi'nde (Journal of Research in Education and Teaching - http://jret.org) yayınlandı.

Bildiriye http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/28.mutlu.pdf adresinden erişilebilir.

A Proposal of System for Management of Life Experiences

Yaşam Deneyimlerinin Yönetimi için Bir Sistem Önerisi

"Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi Amacıyla Bir Dijital Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi ve Uygulanması" isimli projede birden fazla cihazdan ekran ve kamera görüntülerinin sürekli kaydedilmesini ve biraraya getirilmesini sağlayan yazılımların ürettiği görüntüleri işleyebilmek ve yaşam deneyimlerini elde ederek yönetebilmek amacıyla geliştirdiğim AllMyListsLE yazılımının tasarımını ve geliştirilme öyküsünü ele aldığım "Yaşam Deneyimlerinin Yönetimi için Bir Sistem Önerisi" isimli bir bildiriyi Türkiye Bilişim Derneği‘nin 28-29 Kasım 2013 tarihlerinde düzenlediği 30. Ulusal Bilişim Kurultayı'na (Bilişim‘2013) gönderdim. Bildirinin özetini aşağıda veriyorum:

Yaşam Deneyimlerinin Yönetimi İçin 

Bir Sistem Önerisi

Mehmet Emin Mutlu

Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi

memutlu@anadolu.edu.tr

ÖZET

Bireylerin yaşam deneyimlerinin bir bölümü önceden planlanmış ve bilinçli olarak gerçekleşirken, çoğu deneyim önceden planlanmadan ve bilincinde olmadan yaşanmaktadır. Yaşam deneyimlerinin farkında olmak ve gerçekçi biçimde değerlendirebilmek etkili bireysel yol haritaları oluşturabilmek için gereklidir. Bu çalışmada bireylerin yaşam deneyimlerini yönetebilmeleri amacıyla yararlanabilecekleri bir sistem önerisi geliştirilmiştir. Bu amaçla fiziksel ve sanal ortamlardaki yaşam deneyimlerini ekran görüntüleri ve kamera görüntüleri ile kendiliğinden ve sürekli olarak kaydeden bir yaşam günlüğü katmanı ile yaşam günlüğü kayıtlarını değişik zaman düzlemlerinde yorumlama ve deneyimleri planlama, denetleme, değerlendirme olanağı sağlayan deneyim işleme katmanından oluşan bir sistem tasarlanmıştır. Sistemi denemek amacıyla bir prototip uygulama geliştirilmiş ve beş aylık bir deneme sonucunda elde edilen ilk bulgular tartışılmış, gelecekteki olası geliştirmeler için önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Yaşam günlüğü, yaşam deneyimlerinin yönetimi

Development of a Multi-Device Based Lifelogging System for Capturing of Learning Experiences

Öğrenme Deneyimlerinin Kaydedilmesi İçin Çoklu Cihaz Tabanlı Bir Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi

 "Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi Amacıyla Bir Dijital Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi ve Uygulanması" isimli projede bir dizi ekran görüntüsü ve kamera görüntüsü kaydetme yazılımı geliştirmiştim. Bu yazılımların tasarımı, geliştirilmesi ve denenmesine ait süreci ve bulguları paylaşmak istediğim "Öğrenme Deneyimlerinin Kaydedilmesi İçin Çoklu Cihaz Tabanlı Bir Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi" isimli bir bildiri özetini 7-9 Kasım 2013 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek olan "2nd World Conference on Educational and Instructional Studies - WCEIS 2013" isimli konferansa gönderdim. Bildiri özeti kabul edildi. Bildirinin özetini aşağıda veriyorum:

ÖĞRENME DENEYİMLERİNİN KAYDEDİLMESİ İÇİN ÇOKLU CİHAZ TABANLI BİR YAŞAM GÜNLÜĞÜ SİSTEMİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Yrd.Doç.Dr. Mehmet Emin Mutlu

Özet

Bu çalışmada bireylerin yaşam boyu öğrenme süreçlerindeki öğrenme deneyimlerinin kaydedilebilmesi için bir sistem geliştirilmiştir. Bu amaçla öğrenme deneyimlerinin yaşandığı fiziksel ve sanal ortamlar göz önüne alınmış ve bu ortamlarda geçekleşen öğrenme deneyimlerinin kendiliğinden ve sürekli olarak kaydedilmesi amacıyla bir yaşam günlüğü sistemi tasarlanmıştır. Tasarım tabanlı araştırma yaklaşımı kullanılarak, masaüstü, diz üstü, tablet, akıllı telefon ve giyilebilir kamera gibi birden fazla cihazda çalışabilecek ekran görüntüsü yakalama yazılımları ile kamera görüntüsü yakalama yazılımları geliştirilmiş ve yakalanan görüntülerin bulut altyapısı üzerinden taşınarak çalışma bilgisayarında bir araya getirilmesi sağlanabilmiştir. Geliştirilen sistem dokuz ay süreyle denenmiş ve öğrenme deneyimlerini hatırlama ve değerlendirme açısından etkili olduğu görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Yaşam boyu öğrenme, öğrenme deneyimlerini kaydetme, yaşam günlüğü  

  

Expanded Informal Learning Model and A Method for Management of Learning Experiences

Genişletilmiş İnformel Öğrenme Modeli ve Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi için Bir Yöntem

22. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı - EBK2013 5-7 Eylül 2013 tarihleri arasındanEskişehir Osmangazi Üniversitesinde düzenlendi. Konferansta "Genişletilmiş İnformel Öğrenme Modeli ve Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi için Bir Yöntem" isimli bildiriyi sundum. 

Bu çalışmada Eraut’nun “informel öğrenme tipolojisi” Bennett tarafından önerilen “Four-Part Model of Informal Learning” ile birleştirilerek “Genişletilmiş İnformel Öğrenme Modeli” elde edilmiş ve bu modelden yararlanarak öğrenme deneyimlerinin yönetimi için bir yöntem geliştirilmiştir.

Three Dimensions of Learning and The Formation of Learning Experiences

Öğrenmenin Üç Boyutu ve Öğrenme Deneyimlerinin Oluşması

22. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı - EBK2013 5-7 Eylül 2013 tarihleri arasındanEskişehir Osmangazi Üniversitesinde düzenlendi. Konferansta "Öğrenmenin Üç Boyutu ve Öğrenme Deneyimlerinin Oluşması" isimli bildiriyi sundum.

Bu çalışmada öğrenme deneyimlerinin yaşam deneyimleri içerisinden seçilebilmesi ve betimlenebilmesi için yaşam deneyimlerinin giyilebilir yaşam günlüğü kamerasıyla kaydedilmesi, birey tarafından değişik zaman düzlemlerinde yorumlanması ve kişisel bilgi tabanı oluşturulması adımlarını içeren bir yaklaşım önerilmiştir.

Dead Media Project

Ölü Ortamlar Projesi

Bruce Sterling (1) 1995 yılında artık günümüzde kullanılmayan ve unutulmuş iletişim teknolojilerini bir araya getirmeyi amaçlayan "Dead Media Project" i başlattı. Proje, bu amaçla oluşturulmuş bir mektup listesine üye katılımcılardan gelen mektupların  moderatör Tom Jennings tarafından elden geçirilmesi ve kategoriler halinde listelenmesi şeklinde tasarlandı. Projede 2000'lerin başına kadar 600'e yakın kullanılmayan medya tanımlandı ve sınıflandırıldı. Bu dönemden itibaren projeye yönelik ilgi azalmaya başladı. Proje sitesi şu anda hala yayında ve oluşturulmuş koleksiyona erişilebilir durumda (2).

Kaynak: http://www.walltowatch.com/view/9966/Dead+Media

Proje kapsamında kızılderililerin dumanla haberleşmesinden, haberleşme güvercinlerine, kullanılmayan bilgisayar dillerinden, sihirli fenerlere kadar akla gelebilecek bütün ortamlar yeralmakta.

A Collection of Many Problems (In Memory of the Dead Media Handbook) - Garnet Hertz, 2009, (http://www.conceptlab.com/problems/)

Bruce Sterling'e göre ortam sayılabilmesi için mesajın iletiminde kullanılan bir cihaz olması gerekir. Örneğin "dans" bir ortam değildir. Çünkü bir cihaz yoktur. Ama bir buket "çiçek" bir ortam olabilir. Çünkü eğer çiçek kodlarını biliyorsanız çiçek değişik mesajları taşıyabilir (3).

Projedeki ortamlar "Görsel", "Sembolik", "İşitsel", "Fiziksel" ve "Henüz Sınıflandırılmamış" kategorilerine göre sınıflandırılmışlardır (4):

Görsel Kategoriler
"Camera obscura" ve türevleri
Elektrik / görsel elektronik
Sihirli fener ve türevleri
Panorama
Fotoğraf, film, hareketsiz görüntü ve hareketli görüntü kaydı ve üretimi
Televizyon

Sembolik Kategoriler
Elektrikli / elektronik sembolik bilgi sistemleri
Elektronik / Elektrik tele-iletişim (internet dışı)
Elektrik / elektronik yazı sistemleri
Elektronik bilgisayar ve hesaplayıcılar
İnternet ile ilgili
Mekanik hesap ve ölçüm makineleri
Para
Bilgisayar dışı ya da öncesi teknolojiye dayalı sembolik makineler
Sanayi öncesi çağındaki iletişim
Telgraf
Daktilo
Yazı sistemleri 

İşitsel Kategoriler
Işitsel Elektrik / Elektronik
Elektronik müzik
Radyo
Sirenler ve büyük ölçekli kamu işitsel sinyalleri
Telefon

Fiziksel Kateogiler
Fiziksel olarak taşınan ortamlar (nesnelerin hareketi)
Güvercinler
Pnömatik tüpler

Henüz Sınıflandırılmamış Kategoriler
Anakronizmler
"Çocuk" ortamları
18. ve 19. yüzyıllarda aptalca isimlerle icat edilmiş aygıtlar
Tarihsel revizyonizm
Tarih üstü
Moore Yasası Mağdurları
Thomas Alva Edison
Açıkçası aptalca ve yanlış kullanılan teknoloji (boy-ile-çekiç sendromu)
Henüz sınıflandırılmamış
Henüz ölü olmayan ortamlar

"Dead Media Project" benzeri başka çalışmalar da başlatılmıştır.Örneğin New York Üniversitesi Medya, Kültür ve İletişim Bölümüne ait Medya Arkeolojisi konulu wiki sitesi buunmakta (5).

Ölü ortamlar projesi incelendiğinde hiç akla gelmeyecek araçların iletişim amacıyla kullanıldıkları görülmektedir. Diğer taraftan pek çok iletişim teknolojisinin oldukça eski tarihlerde geliştirildiği de dikkati çekmektedir. Yakın çağlardaki bilimsel devrim ve onu izleyen endüstri devrimindeki pek çok buluş fazla gecikmeden iletişim alanında da uygulamaya konulmuş. Örneğin telgraf (1844), telefon (1876) ve gramofon (1877), elektrik enerjisinin aydınlatmada kullanılmasını sağlayan ark lambası (1878) ve ampulün (1879) icadından daha önce geliştirilmişler (6).

Kaynaklar
(1) http://en.wikipedia.org/wiki/Bruce_Sterling 
(2) http://www.deadmedia.org/notes/index.html
(3) http://www.ctheory.net/articles.aspx?id=208
(4) http://www.deadmedia.org/notes/index-cat.html
(5) http://cultureandcommunication.org/deadmedia/index.php/Main_Page
(6) M.E. Mutlu (ed.), D. Altunay, R. Okur, S. Uğur, C. Güler, B.K. Kayabaş, N. Çetinöz, S. Gümüş, Ö. Özöğüt Erorta, G.D. Dinçer, R. Yılmaz, İ. Kayabaş, Yeni İletişim Teknolojileri, 205 pp., Eskişehir, Anadolu Üniversitesi Yayınları, ISBN:978-975-06-1069-1, 2011