Development of a Multi-Device Based Lifelogging System for Capturing of Learning Experiences

Öğrenme Deneyimlerinin Kaydedilmesi İçin Çoklu Cihaz Tabanlı Bir Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi

 "Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi Amacıyla Bir Dijital Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi ve Uygulanması" isimli projede bir dizi ekran görüntüsü ve kamera görüntüsü kaydetme yazılımı geliştirmiştim. Bu yazılımların tasarımı, geliştirilmesi ve denenmesine ait süreci ve bulguları paylaşmak istediğim "Öğrenme Deneyimlerinin Kaydedilmesi İçin Çoklu Cihaz Tabanlı Bir Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi" isimli bir bildiri özetini 7-9 Kasım 2013 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek olan "2nd World Conference on Educational and Instructional Studies - WCEIS 2013" isimli konferansa gönderdim. Bildiri özeti kabul edildi. Bildirinin özetini aşağıda veriyorum:

ÖĞRENME DENEYİMLERİNİN KAYDEDİLMESİ İÇİN ÇOKLU CİHAZ TABANLI BİR YAŞAM GÜNLÜĞÜ SİSTEMİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Yrd.Doç.Dr. Mehmet Emin Mutlu

Özet

Bu çalışmada bireylerin yaşam boyu öğrenme süreçlerindeki öğrenme deneyimlerinin kaydedilebilmesi için bir sistem geliştirilmiştir. Bu amaçla öğrenme deneyimlerinin yaşandığı fiziksel ve sanal ortamlar göz önüne alınmış ve bu ortamlarda geçekleşen öğrenme deneyimlerinin kendiliğinden ve sürekli olarak kaydedilmesi amacıyla bir yaşam günlüğü sistemi tasarlanmıştır. Tasarım tabanlı araştırma yaklaşımı kullanılarak, masaüstü, diz üstü, tablet, akıllı telefon ve giyilebilir kamera gibi birden fazla cihazda çalışabilecek ekran görüntüsü yakalama yazılımları ile kamera görüntüsü yakalama yazılımları geliştirilmiş ve yakalanan görüntülerin bulut altyapısı üzerinden taşınarak çalışma bilgisayarında bir araya getirilmesi sağlanabilmiştir. Geliştirilen sistem dokuz ay süreyle denenmiş ve öğrenme deneyimlerini hatırlama ve değerlendirme açısından etkili olduğu görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Yaşam boyu öğrenme, öğrenme deneyimlerini kaydetme, yaşam günlüğü  

  

Expanded Informal Learning Model and A Method for Management of Learning Experiences

Genişletilmiş İnformel Öğrenme Modeli ve Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi için Bir Yöntem

22. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı - EBK2013 5-7 Eylül 2013 tarihleri arasındanEskişehir Osmangazi Üniversitesinde düzenlendi. Konferansta "Genişletilmiş İnformel Öğrenme Modeli ve Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi için Bir Yöntem" isimli bildiriyi sundum. 

Bu çalışmada Eraut’nun “informel öğrenme tipolojisi” Bennett tarafından önerilen “Four-Part Model of Informal Learning” ile birleştirilerek “Genişletilmiş İnformel Öğrenme Modeli” elde edilmiş ve bu modelden yararlanarak öğrenme deneyimlerinin yönetimi için bir yöntem geliştirilmiştir.

Three Dimensions of Learning and The Formation of Learning Experiences

Öğrenmenin Üç Boyutu ve Öğrenme Deneyimlerinin Oluşması

22. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı - EBK2013 5-7 Eylül 2013 tarihleri arasındanEskişehir Osmangazi Üniversitesinde düzenlendi. Konferansta "Öğrenmenin Üç Boyutu ve Öğrenme Deneyimlerinin Oluşması" isimli bildiriyi sundum.

Bu çalışmada öğrenme deneyimlerinin yaşam deneyimleri içerisinden seçilebilmesi ve betimlenebilmesi için yaşam deneyimlerinin giyilebilir yaşam günlüğü kamerasıyla kaydedilmesi, birey tarafından değişik zaman düzlemlerinde yorumlanması ve kişisel bilgi tabanı oluşturulması adımlarını içeren bir yaklaşım önerilmiştir.

Dead Media Project

Ölü Ortamlar Projesi

Bruce Sterling (1) 1995 yılında artık günümüzde kullanılmayan ve unutulmuş iletişim teknolojilerini bir araya getirmeyi amaçlayan "Dead Media Project" i başlattı. Proje, bu amaçla oluşturulmuş bir mektup listesine üye katılımcılardan gelen mektupların  moderatör Tom Jennings tarafından elden geçirilmesi ve kategoriler halinde listelenmesi şeklinde tasarlandı. Projede 2000'lerin başına kadar 600'e yakın kullanılmayan medya tanımlandı ve sınıflandırıldı. Bu dönemden itibaren projeye yönelik ilgi azalmaya başladı. Proje sitesi şu anda hala yayında ve oluşturulmuş koleksiyona erişilebilir durumda (2).

Kaynak: http://www.walltowatch.com/view/9966/Dead+Media

Proje kapsamında kızılderililerin dumanla haberleşmesinden, haberleşme güvercinlerine, kullanılmayan bilgisayar dillerinden, sihirli fenerlere kadar akla gelebilecek bütün ortamlar yeralmakta.

A Collection of Many Problems (In Memory of the Dead Media Handbook) - Garnet Hertz, 2009, (http://www.conceptlab.com/problems/)

Bruce Sterling'e göre ortam sayılabilmesi için mesajın iletiminde kullanılan bir cihaz olması gerekir. Örneğin "dans" bir ortam değildir. Çünkü bir cihaz yoktur. Ama bir buket "çiçek" bir ortam olabilir. Çünkü eğer çiçek kodlarını biliyorsanız çiçek değişik mesajları taşıyabilir (3).

Projedeki ortamlar "Görsel", "Sembolik", "İşitsel", "Fiziksel" ve "Henüz Sınıflandırılmamış" kategorilerine göre sınıflandırılmışlardır (4):

Görsel Kategoriler
"Camera obscura" ve türevleri
Elektrik / görsel elektronik
Sihirli fener ve türevleri
Panorama
Fotoğraf, film, hareketsiz görüntü ve hareketli görüntü kaydı ve üretimi
Televizyon

Sembolik Kategoriler
Elektrikli / elektronik sembolik bilgi sistemleri
Elektronik / Elektrik tele-iletişim (internet dışı)
Elektrik / elektronik yazı sistemleri
Elektronik bilgisayar ve hesaplayıcılar
İnternet ile ilgili
Mekanik hesap ve ölçüm makineleri
Para
Bilgisayar dışı ya da öncesi teknolojiye dayalı sembolik makineler
Sanayi öncesi çağındaki iletişim
Telgraf
Daktilo
Yazı sistemleri 

İşitsel Kategoriler
Işitsel Elektrik / Elektronik
Elektronik müzik
Radyo
Sirenler ve büyük ölçekli kamu işitsel sinyalleri
Telefon

Fiziksel Kateogiler
Fiziksel olarak taşınan ortamlar (nesnelerin hareketi)
Güvercinler
Pnömatik tüpler

Henüz Sınıflandırılmamış Kategoriler
Anakronizmler
"Çocuk" ortamları
18. ve 19. yüzyıllarda aptalca isimlerle icat edilmiş aygıtlar
Tarihsel revizyonizm
Tarih üstü
Moore Yasası Mağdurları
Thomas Alva Edison
Açıkçası aptalca ve yanlış kullanılan teknoloji (boy-ile-çekiç sendromu)
Henüz sınıflandırılmamış
Henüz ölü olmayan ortamlar

"Dead Media Project" benzeri başka çalışmalar da başlatılmıştır.Örneğin New York Üniversitesi Medya, Kültür ve İletişim Bölümüne ait Medya Arkeolojisi konulu wiki sitesi buunmakta (5).

Ölü ortamlar projesi incelendiğinde hiç akla gelmeyecek araçların iletişim amacıyla kullanıldıkları görülmektedir. Diğer taraftan pek çok iletişim teknolojisinin oldukça eski tarihlerde geliştirildiği de dikkati çekmektedir. Yakın çağlardaki bilimsel devrim ve onu izleyen endüstri devrimindeki pek çok buluş fazla gecikmeden iletişim alanında da uygulamaya konulmuş. Örneğin telgraf (1844), telefon (1876) ve gramofon (1877), elektrik enerjisinin aydınlatmada kullanılmasını sağlayan ark lambası (1878) ve ampulün (1879) icadından daha önce geliştirilmişler (6).

Kaynaklar
(1) http://en.wikipedia.org/wiki/Bruce_Sterling 
(2) http://www.deadmedia.org/notes/index.html
(3) http://www.ctheory.net/articles.aspx?id=208
(4) http://www.deadmedia.org/notes/index-cat.html
(5) http://cultureandcommunication.org/deadmedia/index.php/Main_Page
(6) M.E. Mutlu (ed.), D. Altunay, R. Okur, S. Uğur, C. Güler, B.K. Kayabaş, N. Çetinöz, S. Gümüş, Ö. Özöğüt Erorta, G.D. Dinçer, R. Yılmaz, İ. Kayabaş, Yeni İletişim Teknolojileri, 205 pp., Eskişehir, Anadolu Üniversitesi Yayınları, ISBN:978-975-06-1069-1, 2011

e-Learning Materials

e-Öğrenme Malzemeleri

2012-2013 öğretim yılında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi'nde yenilenen derslere ait içeriklerin güncellenmesi amacıyla e-Dönüşüm seferberliği başlatıldı. Üniversitede öğretim elemanlarının aldığı döner sermaye katkı paylarının oranları da öğretim elemanlarının bu dönüşüme yaptıkları katkı oranında belirlenmeye başlandı. 

"Yeni İletişim Teknolojileri" ve "Dosyalama Arşivleme" derslerinde e-öğrenme koordinatörü olarak görevlendirildim.Yılın ilk aylarında "Yeni İletişim Teknolojileri" dersi için dersin diğer editörüyle birlikte etkileşimli e-Kitap yapımını koordine ettik. Kitap, BDE Birimindeki tasarımcı tarafından Adobe Digital Publishing Suite ile iPad ortamında yayınlanmak üzere e-Kitap haline dönüştürüldü.

Mayıs ayından itibaren "Dosyala Arşivleme" dersi için Görsel Tasarımcı" ve "e-Öğrenme Teknik Destek Uzmanı" ile birlikte e-öğrenme malzemesi yapımına başladım. Bu amaçla dersin ünitesine ait bir senaryo hazırlanıyor. Ardından bu senaryo bir PowerPoint dosyası haline getiriliyor. Göresel tasarımcının yardımıyla görsel malzemeler belirleniyor. Daha sonra Powerpoint sunusu üzerinde nihai ekran tasarımlarını gerçekleştiriyorum. Sunuyu seslendirip video haline dönüştürüyorum ve e-Öğrenme Portalına yüklüyorum. Ayrıca alıştırma soruları hazırlayıp, portala yüklemesi için e-Öğrenme Destek Uzmanı'na iletiyorum.

Mayıs ayında 1. ünite, Haziran ayında 2. ünite, Temmuz ayında ise 3. ve 4. üniteye ait e-Öğrenme malzemelerini hazırlayıp portala yükledim. Ağustos ve Eylül aylarında her ay iki ünite daha hazırlanarak bütün üniteler tamamlanmış olacak.

Diğer bir sorumluluğum ise Bilgi Yönetimi Önlisans Programı Program Koordinatörlüğünü yürütmek. Bu amaçla Temmuz ayı içerisinde Uygulama Koordinatörü Öğr. Serap Şişman Uğur ve derslerin BDE Birimindeki sorumluları ile birlikte program tanıtımı, program yeterlilikleri, ders tanıtımları ders öğrenme çıktıları vb. bilgiler hazırlanarak üniversite AKTS bilgi paketi sistemine girildi.

"UZE548 e-Öğrenme Malzemelerinin Geliştirilmesi" ve "UZE613 Uzaktan Eğitimde Yeni İletişim Teknolojileri" derslerinin de tanıtımlarının güncellenmesi gerekiyor. Gelecek dönemlerde bu derslere ait açık ders malzemesi üretimine başlamayı planlıyorum.

Ayrıca uzaktan eğitim yöntemiyle yürütülecek Uzaktan Eğitim Tezsiz Yüksek Lisans Programı önerisi kapsamında "e-Öğrenme Malzemelerinin Geliştirilmesi" dersine ait öğretim tasarımına başladım. 

New Publications (July 2013)

Yeni Yayınlar (Temmuz 2013)

Haziran ve Temmuz 2013 aylarında yeni yayın çalışmaları gerçekleştirdim. Bunlardan birincisi Açıköğretim Sisteminin 30. Yıldönümü için hazırlanan bir kitapta yer alması amacıyla Özlem Özöğüt Erorta, Buket Kip Kayabaş ve İlker Kayabaş ile birlikte hazırladığım "Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sisteminde e-Öğrenmenin Gelişimi" isimli kitap bölümüdür. Bölüm yazılarak teslim edildi. Şu anda editoryal süreçte. Kitap bölümü için öneri yaptığımızda gönderdiğimiz özeti aşağıda veriyorum:

Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sisteminde e-Öğrenmenin Gelişimi

 Mehmet Emin Mutlu, Özlem Özöğüt Erorta, Buket Kip Kayabaş, İlker Kayabaş

Özet

Anadolu Üniversitesi Bilgisayar Destekli Eğitim (BDE) Birimi BDE alanında araştırma, tasarım ve geliştirme yapmak amacıyla Açıköğretim Fakültesi bünyesinde 1989-90 öğretim yılında oluşturulmuştur. İlk dönemde ağırlıklı olarak Milli Eğitim Bakanlığına yönelik BDE malzemelerinin üretimi ve eğitim hizmetlerinin sunumu gerçekleştirilirken 1993’den itibaren BDE Biriminde geliştirilen Açıköğretim Alıştırma Yazılımları çeşitli illerde kurulan AÖF BDE Laboratuvarlarında açıköğretim öğrencilerine sunulmuştur. Aynı dönemde ses ve video barındıran çokluortam ders yazılımları hazırlanarak öğrencilere CD-ROM ortamında dağıtılmıştır.

2000’lerin başından itibaren internet ortamında deneme sınavları, ders kitaplarının ve televizyon programlarının internette yayınlanması, çokluortam ders yazılımlarının internet ortamına aktarılması gibi e-öğrenme hizmetleri tasarlanıp geliştirilerek öğrencilere sunulmaya başlanmıştır. 2001-2002 öğretim yılından itibaren bütünüyle internet üzerinden yürütülen Açıköğretim Uzaktan Eğitim Programlarının açılmasında öncülük edilmiştir. 2005 yılında dağınık olarak yürütülen internet hizmetleri Açıköğretim e-Öğrenme Portalı altında birleştirilmiş ve bu portalda derslere yönelik e-Sınav, e-Televizyon, e-Alıştırma, e-Ders, Eşzamanlı ve Eşzamansız e-Danışmanlık, e-SesliKitap,  e-Destek, e-DersNotu gibi hizmetleri yayınlamaya başlamıştır.

BDE Biriminde 2006’dan itibaren internet üzerinde yürütülen Ford/Otosan e-Öğrenme Projesi, e-Sertifika Programları, Türkçe Sertifika Programları, e-Portfolyo uygulamaları, Yunusemre Açık Ders Malzemeleri Portalı, Cambridge Sertifika Programları gibi yaşamboyu öğrenmeye yönelik yeni uygulamalar hizmete sokulmuştur. 2010 yılından itibaren Açıköğretim sisteminde gerçekleştirilmeye başlanan dönüşüm sürecine paralel olarak e-öğrenme hizmetlerinin mobil ortamlar başta olmak üzere çoklu platformlarda sunulması amacıyla çalışmalar başlatılmıştır. Tüm açıköğretim programlarının yıllık sistemden dönemlik ve kredili sisteme dönüştürülmesine paralel olarak ders kitapları yenilenmesi nedeniyle e-öğrenme malzemelerinin yeni tasarımla üretimine başlanmıştır.

Açıköğretim BDE Birimi sunduğu eğitsel içerik miktarı ve yararlanan öğrenci sayısı açısından ülkemizin en büyük e-Öğrenme sunucusudur. BDE Biriminde e-öğrenme hizmetlerinin ve içeriğinin yapımında öğretim tasarımcıları, yazılım ve sistem uzmanları, eğitim teknologları, ses-görüntü-video-canlandırma tasarımcıları görev almaktadırlar. BDE Birimi sunduğu eğitsel içeriğin tasarımını, geliştirilmesini ve uygulanmasını kendi bünyesindeki uzmanların yanı sıra Açıköğretim Kitap Birimi, Açıköğretim Televizyon Yapım Merkezi, Açıköğretim Test Araştırma Birimi, Bilgisayar Araştırma ve Uygulama Merkezi ile çok sayıda editör, yazar, sunucu ve tasarımcının desteği ile geçekleştirmektedir. Bu çalışmada Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sisteminde e-öğrenme uygulamalarının tasarlanması, geliştirilmesi, uygulamaya konulması ve değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen yayınlar taranmış ve Açıköğretim sisteminde e-öğrenmenin gelişimine yönelik kapsamlı bir çerçeve elde edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar sözcükler: Açıköğretim Fakültesi, Açık ve uzaktan öğrenme,  e-öğrenme

Diğer iki çalışma ise 5-7 Eylül 2013'de Eskişehir Osmangazi Üniversitesinde düzenlenecek olan 22.Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı'na gönderdiğim bildiri önerileri:

Öğrenmenin Üç Boyutu ve Öğrenme Deneyimlerinini Oluşması

Mehmet Emin Mutlu

Özet 

Yaşam boyu öğrenme kavramı yaşam boyunca öğrenme, yaşam genişliğinde öğrenme ve yaşam derinliğinde öğrenme kavramlarıyla üç boyutu içerecek biçimde genişletilebilmektedir. Yaşam boyunca öğrenme doğumdan ölüme kadar devam eden zaman boyutundaki öğrenme sürecini ifade ederken, yaşam genişliğinde öğrenme bu süreci uzam ekseninde “formel öğrenme”, “non-formal öğrenme” ve “informel öğrenme” biçimleriyle doldurmaktadır. Yaşam derinliğindeki öğrenme ise neye inanılacağı, nasıl davranılacağı ve kendini/diğerlerini nasıl yargılayacağını belirleyen tüm dini, manevi, ahlaki sosyal değerleri öğrenmeyi içerir. 

“Öğrenme deneyimi” bu üç boyutta gerçekleşen öğrenme birimi olarak ele alınabilir. Öğrenme deneyimleri yaşam deneyimlerinin bir parçasıdır ve yaşam deneyimlerinin geniş doğası içerisine serpilmişlerdir. Öğrenme deneyimlerinin yaşam deneyimleri içerisinden seçilebilmesi, algılanabilmesi ve anlamlandırılabilmesi için yaşam deneyimlerinin birey tarafından etkinlikler, bölümler ve öyküler gibi değişik zaman düzlemlerinde kaydedilmesi ve bu kayıtların yorumlanarak listelenebilmesini gerektirir.

Yaşam deneyimlerine ait kayıtlardan elde edilebilecek deneyim kümeleri olarak öğrenme deneyimlerine yol açan olaylar, öğrenme deneyimlerinin gerçekleştiği ortamlar, öğrenme deneyimlerini tetikleyen kişiler ele alınabilir. Bu deneyim kümeleri öğrenme deneyimlerine yol açan davranışlar, duygular, özellikler ve varlıklar şeklinde daha da genişletilebilir.

Bu çalışmada öğrenmenin üç boyutunda gerçekleşen öğrenme deneyimlerinin yaşam deneyimlerinin ayrılmaz bir parçası olduğu öngörülmüştür. Yaşam boyu öğrenme bir proje, öğrenme deneyimi ise bir problemi çözme süreci olarak ele alınmış ve yaşam deneyimlerinin kaydedilmesi ve yaşam deneyimlerinden öğrenme deneyimlerinin fark edilmesi ve elde edilmesi sürecine yönelik bir yordam tasarlanmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Yaşam boyu öğrenme, öğrenme deneyimleri 

 Diğer bildiri:

Genişletilmiş İnformel Öğrenme Modeli ve Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi İçin Bir Yaklaşım 

Özet

Son yıllarda “informel” öğrenme kuramlarına Eraut ve Bennet tarafından önemli katkılar yapılmıştır. Eraut 2000 yılındaki çalışmasında “informel” kelimesini kullanmaktan kaçınarak, “non-formel” öğrenme kelimesini “formel” öğrenmenin zıt kavramı olarak yeniden tanımlamış ve “non-formel” öğrenmeye ait tipoloji geliştirmiştir. Bu tipolojide “non-formel” öğrenme, öğrenenin niyet düzeyi göz önüne alınarak “üstü örtük öğrenme”, “tepkisel öğrenme” ve “bilinçli öğrenme” olarak üçe ayrılmıştır. Üstü örtük öğrenme herhangi bir öğrenme niyeti ve öğrenmeye yönelik bir farkındalık olmadan gerçekleşmektedir. Tepkisel öğrenme büyük ölçüde kendiliğinden gerçekleşen,  planlanmamış fakat öğrenenin farkında olduğu üstü açık öğrenmedir. Bu öğrenme biçiminde öğrenmeye yönelik niyet değişik düzeyde olabilir. Bilinçli öğrenme ise öğrenenin niyetiyle oluşan, planlanmış ve üstü açık bir öğrenmedir. “Non-formel” öğrenmenin diğer boyutu ise öğrenmenin odaklandığı olayların zamanlanmasına ilişkindir: Öğrenmeyle ilgili olaylar geçmişte yaşanmış, şu anda yaşanıyor ya da gelecekte yaşanması muhtemel olabilir. Bu çalışmasında Eraut'un “non-formel” terimini makalesinde açıkladığı nedenler yüzünden aslında “informel” terimi yerine kullandığını unutmamak gerekir.

Bennet ise Schugurensky tarafından 2000 yılında önerilen “Öz-yönelimli”, “Tesadüfi” ve “Sosyalleşme” türü öğrenmeyi içeren "Three forms of informal learning" modelini genişleterek 2012 yılında "Four-Part Model of Informal Learning"' modelini önermiştir. Bu modelde “Öz-yönelimli”, “Tesadüfi”, “Bütünleştirici” ve “Üstü örtük” öğrenme biçimleri yer almaktadır. Bu modellerde öz-yönelimli ve tesadüfi öğrenme biçimleri bilinçli bir faaliyet olduğundan dolayı açık ve kolay gözlenen faaliyetlerdir. Bennet, Schugurensky'nin modelindeki “sosyalleşme” biçimini “üstü örtük” olarak yeniden adlandırmıştır. Bu biçimde kişi sosyal ortamlarda farkına varmadan ve önceden niyet etmeden öğrenir. “Bütünleştirici” öğrenme ise üstü örtük bilginin niyetli fakat bilinçsiz olarak işlenmesi ile öğrenmeye ait ürünler ve zihinsel imgelere bilinçli erişimi birleştiren bir öğrenme süreci olarak tanımlanmıştır.

“İnformel” öğrenmeye yönelik bu iki farklı tipolojiden yararlanarak bireylerin yaşamında gerçekleşen informel öğrenme deneyimlerini farketmek, kaydetmek, planlamak ve değerlendirmek için daha açık ve anlaşılır yordamlar oluşturmak mümkün olacaktır. Bu çalışmada Eraut’nun “non-formel öğrenme tipolojisi” Bennet tarafından önerilen “Four-Part Model of Informal Learning” ile birleştirilerek “Genişletilmiş İnformel Öğrenme Modeli” elde edilmiş ve bu modelden yararlanarak öğrenme deneyimlerinin yönetimi için bir yaklaşım önerilmiştir.

Anahtar sözcükler: İnformel öğrenme modelleri, öğrenme deneyimlerinin yönetimi

 Gönderdiğim özetler kabul edildi. 15 Ağustos'a kadar tam metinleri hazırlayıp göndereceğim.

Implementation Design for LifeLogging Project

"Yaşamgünlüğü" Projesi için Uygulama Tasarımı

"Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimlerinin Yönetimi Amacıyla Bir Dijital Yaşam Günlüğü Sisteminin Geliştirilmesi ve Uygulanması" isimli projede geliştirilen yazılımlar (taşınabilir yaşam günlüğü kamerasıyla ilgili yazılım dışında) uygulanabilir aşamaya geldiler (1). Ayrıca yazılımların üzerinde çalışacağı donanımlar da (taşınabilir yaşam günlüğü kamerası dışında) temin edildiler (2).

Bu günlerde projenin uygulama aşamasını tasarlamaya başladım. Proje dosyasında uygulama aşaması için şu bilgilere yer verilmişti:

"Projenin uygulama aşamasında önce bir ön test düzenlenecektir. Ardından uygulayıcılar bir ay süreyle uyanık oldukları süre boyunca ve özel anları dışında bilgisayar, tablet ve telefonları kullanarak yaşam deneyimlerini kayda alacaklar ve gün sonu ile hafta sonlarında yaşanmış, yaşanmakta olan ve yaşanması planlanan öğrenme deneyimlerine ilişkin notlardan oluşan kişisel kayıtları gireceklerdir. Bu aşamada uygulayıcı olarak projede görevli araştırmacılar Arş.Gör. İlker Kayabaş, Arş.Gör. Buket Kip Kayabaş ve Ayşe Peri Mutlu görev alacaktır. Aşama projenin 7. ayında gerçekleştirilecektir."

Uygulama aşamasına ait daha ayrıntılı bilgilere ise projenin öneri dosyasında "yöntem" bölümünde aşağıdaki şekilde yer verilmişti:

"Uygulama öncesi uygulayıcıların yaşam boyu öğrenme deneyimlerini yönetme yetkinliklerinin ölçülmesi amacıyla bir ön test düzenlenecektir. Ardından uygulama başlayacak ve uygulayıcılar bir ay süreyle yaşam günlüğü cihazları ile uyanık oldukları süre boyunca özel anları dışındaki tüm anlarını 30 saniye aralıklarla fotoğraf ve/veya ekran görüntüsü olarak kaydedeceklerdir. Uygulayıcılar “Life-Wide Learning Experiences Management Framework” yönteminde önerildiği gibi günlük ve haftalık olarak kayıtlı verileri gözden geçirerek, bir öğrenme deneyimi yaşadıklarını düşündükleri olaylara karşı gelen anlara ait değişik katmanlarda bilgi girişi yapacaklardır. Uygulama boyunca uygulamacıların yapması gereken tek görev budur. Kayıtlı veriler uygulayıcıların kendileri dışında kimse tarafından incelenmeyecektir.

Uygulayıcılar yaşam günlüğü verilerinin herhangi bir zaman noktasında “kayıt, etkinlik, bölüm ve öykü düzeyinde temel tanımlayıcı katmanlar”,  “yer, kişi, davranış, duygu, varlık ve özellik düzeyinde ek tanımlayıcı katmanlar” ve “öğrenme deneyimi düzeyindeki katmanlara” erişebilecek ve bu katmanlarda bilgi girişi yapabilecektir. Bilgi girişi bir tanım ve açıklaması şeklinde olacaktır. Öğrenme deneyimleri katmanında her hücre “planlanmış”, “planlanmamış” ve “bilinçli”, “bilinçsiz” öğrenme deneyimleri şeklinde etiketlenebilir. Bu etiketlendirme sonucunda öğrenme deneyiminin öz-yönelimli, tesadüfi, bütünleştirici ya da üstü örtük olup olmadığı belirlenmiş olur. Öğrenme deneyimleri katmanında her hücre “geçmiş öğrenme deneyimleri”, “şu anda yaşanan öğrenme deneyimleri”, “gelecekte yaşanması öngörülen öğrenme deneyimleri”ne ilişkin yorumlar içerebilir. Bu işaretlemeler ve bilgi girişleri ile Eraut’un matrisine Bennet’in dört parçalı modelinin uygulanmasıyla elde edilen genişletilmiş tipolojiye ait hücreler elde edilmiş olur. Bu matris uygulayıcıya zaman ekseninde raporlanarak uygulayıcının kendi informel öğrenme deneyimleri hakkında detaylı çıkarımlarda bulunması sağlanır.

Uygulama sona erdikten sonra uygulayıcılar üzerinde bir anket düzenlenerek uygulayıcıların geçmiş öğrenme deneyimlerine yönelik farkındalıklarının artıp artmadığı, gelecekte gerçekleştirmeyi düşündükleri öğrenme deneyimlerini planlama ve denetleme etkinliklerinde bir artış olup olmadığı saptanacaktır. Özellikle geçmiş öğrenme deneyimlerinde farkındalık artışı ile gelecekteki öğrenme deneyimlerini planlama faaliyetlerindeki artış arasında pozitif bir etki olup olmadığı incelenecektir.

Aygıtlarla ilgili anketler tamamlandığında her aygıt için öğrenme deneyimleri formel, non-formel, informel öğrenme açısından değerlendirilecek; ayrıca informel öğrenme deneyimleri de kendi içinde öz-yönelimli, tesadüfi, bütünleştirici ya da üstü örtük öğrenme biçimleri açısından değerlendirilecektir. Ayrıca uygulayıcılarla bireysel görüşme gerçekleştirilerek uygulama hakkında ankette yer almayan görüşleri derlenecektir. Uygulayıcıların AllMyLists LE yazılımyla kendi öğrenme deneyimlerine ait elde ettikleri çıkarımlar tartışılacaktır. Elde edilen tüm sonuçların genel bir değerlendirmesi yapılarak:

a) Yaşam günlüğü yaklaşımının yaşam boyu öğrenme deneyimlerinin yönetiminde uygulayıcılar açısından etkinlik sağlayıp sağlamadığı belirlenecek,
b) Kullanılan teknolojinin üstünlük ve zayıflıkları belirlenecek ve
c) Uygulayıcıların uygulama hakkındaki kişisel öykülerinden yola çıkılarak, gelecekte gerçekleştirilecek yaşam günlüğü çalışmaları hakkında uygulama önerileri elde edilmiş olacaktır. "

Uygulama Süreci

Bu doğrultuda projenin uygulama süreci aşağıdaki adımlardan oluşacaktır. 

• Ön değerlendirme 
• Bu aşamaya ait bir değerlendirme formu tasarlanacaktır.
• Oryantasyon 
• Oryantasyon eğitimi için sunu hazırlanacaktır.
• Uygulama 
• Yazılımların kurulumu 
• Kurulum kılavuzu (3) tamamlanacaktır.
• Günlük - haftalık - aylık işlemler (4)
• Tahminen Eylül-Ekim 2013 aylarında uygulama gerçekleştirilecektir.
• Son değerlendirme 
• Bu aşamaya ait bir değerlendirme formu hazırlanacaktır.

(1) http://personalinformationsystems.blogspot.com/2013/04/transfer-images-from-skydrive-folders.html

(2) http://personalinformationsystems.blogspot.com/2013/05/hardware-of-lifelogging-project.html

(3) https://meminmutlu.wordpress.com/personalis/lifelogging-le-software-installation-guide/

(4) http://kisiselogrenmeortamlari.blogspot.com/2013/03/the-process-of-learning-experiences.html